Tạ Ơn Khấn Dòng

Sáng thế 12, 1-4a; Philip 3,8-14; Mt 19,16-26.

Lm Nguyễn Hồng Giáo

I. Ơn Gọi Kitô hữu.

Cách nay chưa đến ba tuần (26/5/2003), cũng tại đây tôi đã được hân hạnh giảng lễ Tạ Ơn của tân LM dòng Phanxicô Phaolô Nguyễn Thanh Hải; hôm nay (14/6/03) tôi lại được mời chia sẽ đôi điều nhân dịp lễ tạ ơn của một nữ tu, con cái của quê hương Bình Giã này, vừa mới khấn trọn đời trong dòng Phan sinh Thừa sai Ðức Mẹ, chị Anna Nguyễn Thị Tuyết Sương.

Không biết có phải trong thực tế Giáo Hội ta đề cao hơi quá đáng ơn gọi linh mục và tu sĩ hay không, nhưng chắc chắn GH vẫn dạy rằng ngoài hai ơn gọi tu sĩ, linh mục còn có một ơn gọi căn bản hơn, có thể nói quan trọng hơn bởi vì nếu không có nó sẽ chẳng bao giờ có LM và TS, đó là ơn gọi làm con cái Chúa, làm môn đệ Chúa Giêsu Kitô. Dù là giáo hoàng, giám mục hay linh mục, tu sĩ thì trước tiên phải là người Kitô hữu đã. Ðó là ơn gọi căn bản chung làm cho mọi người trong GH đều bình đẳng với nhau, đều có phẩm giá ngang nhau. Không có hai ơn gọi Kitô hữu, hạng nhất dành riêng cho một thiểu số người và hạng nhì là của quần chúng tín hữu, nhưng giáo sĩ, tu sĩ và giáo dân đều đi theo một con đường chung. Ðã là đi đường thì phải có điểm khởi hành, điểm đến và phương tiện di chuyển. Ở đây, điểm xuất phát là bí tích Rửa Tội làm cho chúng ta trở nên con cái Chúa, nghĩa là được tham dự vào sự sống thần linh của Thiên Chúa Ba Ngôi; cùng đích nhắm tới là Quê Trời, là Thiên Ðàng, nơi đó mọi người sẽ được mãi mãi sống kết hiệp với Chúa trong niềm hạnh phúc viên mãn; còn các phương tiện cốt yếu để đạt tới mục tiêu cũng đều như nhau, đó là tuân giữ Lời Chúa, tham dự các Bí tích, nhất là BT Sám Hối và Thánh Thể, thi hành Thánh Ý Chúa và thực thi Bác ái, nôm na là mến Chúa yêu người.

Ngày xưa thánh Augustinô đã nói với con chiên của ngài: "Ðể phục vụ anh chị em, tôi là giám mục, nhưng cùng với anh chị em tôi là Kitô hữu. Tôi là môn đệ của Chúa cùng với anh chị em, là tội nhân cùng với anh chị em, đấm ngực ăn năn cùng với anh chị em"... Thánh Augustinô nhấn mạnh những điểm giống nhau căn bản giữa ngài là chủ chăn và các con chiên của ngài.

II. Ơn Gọi Tu Sĩ.

Vậy thì ơn gọi tu sĩ của chị Sương hay của chính tôi đây khác với ơn gọi chung ở chỗ nào? Thưa là ở chỗ chúng tôi nhắm cùng một mục đích như mọi người đã chịu phép Rửa Tội, nhưng theo một cách rõ ràng hơn, trực tiếp và triệt để hơn, với những phương tiện và điều kiện thuận lợi hơn, đó là: luật lệ của một dòng tu, đời sống chung trong cộng đoàn và nhất là ba lời khấn Nghèo khó, Ðộc thân khiết tịnh và Vâng lời theo gương Chúa Kitô.

Chúng ta vừa nghe bài Phúc Aâm về người thanh niên giàu có (Mt 19,16-26). Anh ta là một tín hữu tốt, đã tuân giữ đúng mọi giới răn của Chúa, không tham lam, trộm cắp, ngoại tình, không làm chứng gian, luôn luôn thảo kính cha mẹ và yêu thương mọi người như chính mình. Nhưng anh ta còn hỏi Ðức Giêsu anh phải làm gì thêm nếu muốn nên hoàn thiện. Chúa bảo hãy về bán hết của cải mà phân phát cho người nghèo rồi hãy đến theo Ngài. Nghe nói thế, anh ta sa sầm nét mặt, buồn rầu bỏ đi vì anh ta quá giàu. Dứt bỏ bấy nhiêu tài sản để theo cái ông Giêsu này, phải chăng là quá liều lĩnh, là thả mồi bắt bóng? Thôi thì cứ gắng giữ đạo như xưa nay cũng được rồi. - Ði theo tiếng Chúa gọi, luôn luôn đòi hỏi một sự từ bỏ và luôn luôn là một sự liều lĩnh. Câu chuyện Tổ phụ Abraham trong Bài đọc I (ST 12,1-4a) cũng cho thấy rõ điều đó. Chúa gọi ông lúc ông đã 75 tuổi, vào một tuổi mà người ta không còn muốn bắt đầu một sự nghiệp mới nào nữa, hơn nữa ông lại rất giàu có, thế mà Chúa lại bảo ông phải bỏ tất cả lại và ra đi tới một nơi Ngài sẽ ban cho làm quê hương. Mơ hồ quá! Thế nhưng đức tin của ông thật mạnh mẽ biết bao, và sự hy sinh của ông lớn lao dường nào khi ông cúi đầu chấp nhận lời đề nghị của Chúa.

Còn tu sĩ chúng tôi ngày nay nói chung không có của cải gì nhiều để từ bỏ như Araham và chàng thanh niên kia, may lắm là một căn nhà, ít nhiều ruộng đất, một vài cây vàng..., nhưng có ba thứ của mà chúng tôi rất giàu, giống như bất cứ ai trên đời, đó là: quyền sở hữu của cải, quyền tự do định đoạt về cuộc đời mình và tình yêu đôi lứa cùng với quyền sống hạnh phúc trong bậc hôn nhân. Người tu sĩ từ bỏ không những tội lỗi và "ba thù" như người ta quen nói, nhưng qua ba lời khấn dòng, họ còn dâng lên cho Chúa cả ba quyền tự nhiên căn bản nhất của mình, để được đi theo Chúa sát gót hơn, thuộc về Chúa cách triệt để hơn và có thể thi hành thánh ý Chúa cách tự do, thanh thoát hơn. Người tu sĩ khấn dòng là muốn nhận Chúa làm gia nghiệp mình, làm tuyệt đối cho đời mình.

III. Có Thể Trung Thành Với Lời Khấn Không?

Chắc hẳn có người sẽ hỏi: Làm sao một con người như mọi người, có máu A-dong E-và như bất cứ ai, lại dám liều mình cam kết sống triệt để đời Kitô hữu vốn đã khó lắm rồi? Quả thực, người tu sĩ chẳng phải đã là thần thánh rồi đâu! Có những giáo dân còn tốt lành, đạo đức hơn chúng tôi. Người ta đi tu, không hẳn vì họ hơn ai, nhưng vì Chúa đã thương gọi họ bất chấp mọi yếu hèn của họ, và họ trông cậy vào ơn Chúa giúp, cố gắng chiến đấu hằng ngày để trung thành với ơn Chúa kêu gọi.

Một linh mục kể chuyện: lần kia ngài giảng tĩnh tâm cho một cộng đoàn nữ tu, cuối tuần phòng, có lễ khấn. Sau lễ, trong bữa tiệc, ngài vui miệng nói với cộng đoàn: "Thưa các chị, lúc nãy tôi nghe các chị hát một bài trong đó có câu, đại ý nói nếu Chúa biết con mai ngày sẽ phản bội, thì xin cho con chết dưới chân bàn thờ này, ngay bây giờ. Nghe hát, tôi rợn cả người lên, cứ sợ Chúa nhậm lời thì chúng ta sẽ nguy to, tôi sẽ chết trước và các chị chắc cũng chết theo sau".

Nếu nói là tu sĩ không bao giờ làm gì nghịch lại những đòi hỏi của đời tu, đặc biệt là của các lời khấn, thì chắc khó có thể có được. Họ có khá lắm thì cũng như các thánh Tông Ðồ xưa là cùng. Lắm lần các ngài đã yếu đuối, hèn nhát, làm trái ý Chúa, thậm chí có kẻ còn chối Chúa nữa, nhưng dù sao đó chỉ vì các ngài yếu đuối, chứ không phải cố tình, và các ngài biết ăn năn sám hối để rồi vẫn cứ bám chắc vào Chúa mà đi cho tới cùng: "Thưa Thầy, chúng con bỏ Thầy thì biết theo ai? Chỉ có Thầy mới có những lời làm cho sống đời đời".

Nghi thức khấn dòng của nữ tu có những điểm gần giống như một lễ hôn phối, cũng nói tới tình yêu, cũng có việc trao nhẫn và lời cam kết trung tín với bạn trăm năm của mình. Có điều bạn trăm năm ở đây là chính Chúa Giêsu Kitô. Và cũng như trong lễ hôn phối, lời khấn dòng là một lời cam kết long trọng mở đầu cho một con đường dài chung sống, bao trùm toàn bộ cuộc đời , mà người ta chưa biết rõ từng chi tiết cụ thể sẽ ra sao sau này, nhưng cho dù con đường cụ thể sẽ thế nào đi nữa, thì người tu sĩ cũng đã tự ý chấp nhận nó rồi trong lời khấn của mình. Lời khấn dòng không phải là điểm đến, không phải là mục đích. Khấn dòng là điểm xuất phát. Tất cả còn nằm ở phía trước, và ngừơi tu sĩ không được phép dừng dại nghỉ ngơi. Ngay như thanh Phaolô, sau bao nhiêu năm lao đao lận đận vì Ðức Kitô, đã nói: "Tôi không dám cho mình đã đạt đích rồi, chỉ biết rằng tôi phải quên đi đàng sau mà lao mình về phía trước ... nhắm thẳng đích mà chạy" (Pl 3,12-13).

IV. Tu Sĩ Cũng Cần Ðược Nâng Ðỡ.

Ơn gọi tu trì là một ơn Chúa ban "nhưng không" cho ai tùy ý Chúa. Nhưng trong cụ thể, một ơn gọi cũng cần được nâng đỡ, chăm sóc, vun trồng bởi con người, bởi tất cả chúng ta: trước hết là các anh em, chị em trong dòng, rồi đến gia đình ruột thịt, cũng như quí cha, quí tu sĩ và tất cả anh chị em giáo dân.

Hôm nay chúng ta họp nhau tạ ơn Chúa cùng với chị Anna Tuyết Sương và cầu xin Chúa ban cho chị được hạnh phúc trong cuộc đời dâng hiến.

Hôm lễ khấn tại Tp Hồ Chí Minh (9.6.2003), Ðức Cha chủ tế Giuse Vũ Duy Thống đã nhận xét vào cuối lễ đại khái như sau: "Ba cây nến kết hoa đặt bên góc bàn thơ øtượng trưng cho ba nữ tu khấn trọn đời hôm nay; lúc đầu lễ cả ba cây đều cao bằng nhau, nhưng sau khi đã cháy suốt buổi lễ, tôi thấy có cây dài, cây ngắn. Như vậy, khấn dòng là như nhau nhưng mỗi tu sĩ sống lời khấn theo cách của mình với tất cả con người riêng của mình". Ðó là ý của Ðức Cha. Còn riêng tôi thì nghĩ hơi khác. Ba cây nến dài ngắn khác nhau là do ở xa hay ở gần cái quạt máy kề bên đó. Mà gió có thể là tượng trưng cho Chúa Thánh Thần. Cái đẹp của cây nến là tự thiêu hủy mình thành ánh sáng và sức nóng trước bàn thờ Chúa. Càng để cho Chúa Thánh Thần tác động mạnh nơi mình, thì lòng mến của người tu sĩ tận hiến càng cháy mạnh hơn, toả ra sức sáng và sức nóng nhiều hơn cho Thiên chúa được tôn vinh và các linh hồn được hưởng nhờ ơn cứu độ. Một cuộc đời như thế là cuộc đời thành công và hạnh phúc. Xin chúc chị Anna được như vậy.

14.6.2003